HEALTH

สาธารณสุขเชียงใหม่ประชุมรับมือ หลังสถิติโรคอ้วนเพิ่มขึ้น

รพ. นครพิงค์ เผย โรคอ้วนไม่ใช่แค่เรื่องกิน

การประชุมเชิงปฏิบัตรการพัฒนาเทคนิคบริการนักเรียนที่พบปัญหาความผิดปกติ เพื่อรองรับแผนยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี กระทรวงสาธารณสุข วันที่ 28 มี.ค. 60 ณ โรงแรมดิเอ็มเพรส เชียงใหม่
สาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่ ประชุมรองรับแผนยุทธศาสตร์ระยะ 20 ปี กับปัญหาโรคอ้วนที่เพิ่มขึ้น มี 4 กลุ่มเป้าหมายเป็นตัวกำหนดการทำงาน และมีเป้าหมายให้กลุ่มนักเรียนนักศึกษาอายุ 15 ปี ถึง กลุ่มวัยทำงานตอนต้น อายุ 25 ปี ของจังหวัดเชียงใหม่ สูงดีสมส่วนเป็นร้อยละ 66 โรงพยาบาลนครพิงค์อธิบายอุบัติการณ์โรคอ้วนในเชียงใหม่เกิดจากหลายสาเหตุนอกจากการบริโภคที่มากเกิน ทั้งพันธุ์กรรม ฮอร์โมนที่ผิดปกติ หรือการขาดฮอร์โมน เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เป็นโรคอ้วนตามมาด้วยโรคแทรกซ้อนที่อันตรายถึงชีวิต

เมื่อวันที่ 28 มีนาคม 2560 นางศรีเกษ ธัญญาวินิชกุล หัวหน้ากลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพสาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่ เผยว่า ได้มีการประชุมรองรับแผนยุทธศาสตร์ระยะ 20 ปี ปัญหาโรคอ้วนที่เพิ่มขึ้น ทำให้สาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่ไม่ได้มองแผนยุทธศาสตร์แค่ 3 ปี หรือ 5 ปี ตอนนี้เรามองแผนไป 20 ปีข้างหน้า ไม่ว่าเชียงใหม่จะเป็นอย่างไร ก็ตั้งเป้าหมายไว้ว่า เชียงใหม่ในอีก 20 ปีข้างหน้า ต้องมี 4 กลุ่มเป้าหมายเป็นตัวกำหนดการทำงาน กลุ่มแรกเป็นในเรื่องของส่งเสริมป้องกันตั้งแต่วัยแรกเกิดจนระยะสุดท้ายของชีวิต การให้บริการที่มีคุณภาพเริ่มตั้งแต่ปฐมภูมิ โรงพยาบาลส่งเสริมตำบล จนถึงระดับอำเภอและระดับจังหวัด ในส่วนของประชากร เน้นในเรื่องของการวางแผนในเรื่องของกำลังคน ผลผลิตคน หรืออัตรากำลังคน ศักยภาพของคนในการดูแลสุขภาพของประชาชน  อันดับสุดท้ายในเรื่องของระบบข้อมูลข่าวสาร หลักประกันสุขภาพต่าง ๆ ความมั่งคง รวมทั้งธรรมภิบาล คาดว่าอีก 20 ปีข้างหน้า สาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่จะมีแนวโน้มในการทำงานในลักษณะแบบนี้ โดยเน้นกลุ่มเป้าหมายในส่วนของส่งเสริมป้องกัน จะเห็นได้ว่า กลุ่มวัยเรียนอายุ 15 ปีขึ้นไปจะเน้นในเรื่องของรูปร่างสูงสมส่วนตามเกณฑ์เฉลี่ย วัยทำงานตอนต้นจะเน้นในเรื่องของการป้องกันในเรื่องของความสมส่วนและความอ้วน ดัชนีของมวลกาย ปีนี้จะเน้นเรื่องส่วนสูงรูปร่างเป็นหลัก สาธารณสุขคาดหมายว่าอีก 20 ปีข้างหน้า จ.เชียงใหม่จะมีคนอายุค่าเฉลี่ย 85 ปี จะมีสุขภาพดี ถ้าทุกคนทำตามคำแนะนำของสาธารณสุข

สถานการณ์ในกลุ่มนักเรียนอายุ 15 ปี ถึงกลุ่มวัยทำงานตอนต้นอายุ 25 ปี ของจ.เชียงใหม่ จะสังเกตเห็นว่า เป้าหมายของทางสาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่ร้อยละ 66 เป็นเรื่องของสูงดีสมส่วน หมายถึง 100 คน ต้องมีรูปร่างดีสมส่วนตามเกณฑ์ 66 คน เมื่อดูจากสถิติจะเห็นได้ว่า ในกลุ่มนักเรียนอายุ 15 ปี ถึงกลุ่มวัยทำงานตอนต้นอายุ 25 ปี มีรูปร่างดีสมส่วนเพียงร้อยละ 62 ซึ่งค่อนข้างน้อยเมื่อเทียบกับปี พ.ศ. 2557, 2558 และ 2559 ร้อยละของความสูงดีสมส่วนลดลง ปี 2557 ร้อยละ 61 ปี 2558 ร้อยละ 62 ปี 2559 ร้อยละ 61 เห็นได้ชัดว่าอ้วนขึ้น ความสมส่วนลดลงจนเป็นที่น่าสังเกต อาจจะมีผลมาจากการมีภาวะอ้วนเพิ่มขึ้น ภาวะอ้วนในปี 2557 ร้อยละ 7.37 เท่านั้น ปี 2558 ร้อยละ 10.53 ปี 2559 เพิ่มร้อยละ 12.07 เพิ่มขึ้นมาค่อนข้างเยอะ การแก้ไขปัญหาให้น้ำหนักลดหรือให้มีรูปร่างสมส่วนค่อนข้างยาก เพราะฉะนั้นมันไม่ใช่แค่ช่วยในกลุ่มนักเรียนอายุ 15 ปี ถึงกลุ่มวัยทำงานตอนต้นอายุ 25 ปีที่อ้วน แต่ยังต้องป้องกันคนกลุ่มนี้ที่กำลังอ้วนขึ้นด้วย เพื่อลดอัตราการอ้วนขึ้นและยับยั้งการเป็นโรคอ้วน

การดำเนินงานที่ผ่านมาของสาธารณสุข ผลคือทำไมในกลุ่มนักเรียนอายุ 15 ปี ถึงกลุ่มวัยทำงานตอนต้นอายุ 25 ปี มีรูปร่างสมส่วนลดลง แต่คนอ้วนกลับเพิ่มขึ้น จะต้องทำอย่างไรถึงจะได้ผลร้อยละตามเป้าหมาย คือ ปี มีรูปร่างดีสมส่วน อย่างน้อยร้อยละ 66 โดยสาธารณสุขจะมีการดำเนินงานที่มีคุณภาพทั้งในส่วนของโรงพยาบาลส่งเสริมตำบล และโรงพยาบาล ในส่วนของโรงเรียนและมหาวิทยาลัยต้องมีทีมคัดกรองเด็กนักเรียนและนักศึกษา โดยจะต้องคัดเด็กที่มีภาวะอ้วนเข้าสู่โครงการป้องกัน ซึ่งเป็นระบบแก้ไขปัญหาโดยสาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่ ถ้ามีปัญหาถึงขั้นโรคอ้วนจะต้องรีบส่งตัวให้แพทย์วินิจฉัยและรักษาต่อไป

ด้าน แพทย์หญิง หทัยทิพย์ ต่างงาม กุมารแพทย์ โรงพยาบาลนครพิงค์ กล่าวว่า อุบัติการณ์โรคอ้วนในเชียงใหม่ ปี 2557 ร้อยละ 29.03 ปี 2558 ร้อยละ 30.51 และ ปี 2559 ร้อยละ 32.48 มีสาเหตุจากความอ้วนซึ่งเกิดจากปริมาณที่กินเข้าไปกับพลังงานที่เราใช้ในชีวิตประจำวันมันไม่เท่ากัน เมื่อไหร่พลังงานที่กินเข้าไปเยอะแต่มีการเผาผลาญพลังงานน้อย จะทำให้ไขมันสะสมและมีรูปร่างอ้วน ทั้งนี้ โรคอ้วนบางรายอาจเกิดจากพันธุกรรมหรือเรื่องผิดปกติของฮอร์โมน ถ้าขาดฮอร์โมนก็ทำให้เป็นโรคอ้วนได้ เหมือนโก๊ะตี๋ อารามบอย โก๊ะตี๋ขาดฮอร์โมนการเจริญเติบโต สังเกตได้ว่าเขาตัวเล็กแต่อ้วน และมีเสียงแหลม ซึ่งเป็นสาเหตุที่ผิดปกติ ต้องรีบส่งมาพบหมอ หรือถ้าขาดฮอร์โมนไทรอยด์ ไม่ว่าจะเป็นการขาดตั้งแต่กำเนิดหรือเพิ่งขาดก็จะทำให้เป็นโรคอ้วนได้ โดยฮอร์โมนไทรอยด์จะมีผลให้เกิดโรคอ้วน เพราะจะไปยับยั้งฮอร์โมนการเจริญเติบโต ทำให้ระบบเผาผลาญผิดปกติ อีกทั้งยังมีสาเหตุของฮอร์โมนต่อมหมวกไตที่หากมีมากเกินกว่าปกติจะส่งผลให้มีลักษณะอ้วน ๆ กินเก่ง ๆ แต่ที่เจอได้บ่อยคือ การรับประทานอาหาร และการดำเนินชีวิตที่เปลี่ยนไปจากแต่ก่อน เช่น รับประทานอาหารไม่ตรงต่อเวลา หรือไม่ครบ 5 หมู่ อันเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เป็นโรคอ้วนในขณะนี้

สาเหตุที่ต้องพูดถึงโรคอ้วนเพราะเมื่อก่อนกลุ่มนักเรียนอายุ 15 ปี ถึงกลุ่มวัยทำงานตอนต้นอายุ 25 ปี ไม่ได้เป็นโรคอ้วนเยอะขนาดนี้ ปัจจุบันโรคอ้วนก่อให้เกิดโรคอื่นตามมา เช่น โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ปกติเราคุ้นชินที่ว่ามีแต่ผู้ใหญ่ที่เป็นโรคเบาหวาน แต่ทุกวันนี้โรคความดันโลหิตสูง และเป็นโรคเบาหวาน อายุน้อยลงเรื่อย ๆ จากเดิมเป็นผู้ใหญ่อายุ 50 – 60 ปี มาเป็นวัยรุ่น วัยทำงานตอนต้น เกิดจากน้ำตาลสะสมในเลือดสูงมาก ซึ่งต้องป้องกันตั้งแต่แรกนั่นก็คือป้องกันในเรื่องของการรับประทานอาหาร เมื่อเป็นโรคอ้วน ลิ้นก็จะใหญ่คับปาก ทำให้หลับ ๆ ตื่น ๆ จนหยุดหายใจถึงขั้นเสียชีวิตได้ หากมีอาการหลับ ๆ ตื่น ๆ หรือนอนกรนควรรีบพบแพทย์ทันที